ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU w sprawie warunków i sposobów organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki z dnia 8 listopada 2001 r.
(punkty dotyczące kadry turystycznej zaznaczone wytłuszczeniami)
Na postawie art. 22 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759 i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320 oraz z 2001 r. Nr 111, poz. 1194) zarządza się, co następuje:
§ 1.1. Przedszkola, szkoły i placówki, zwane dalej „szkołami”, mogą organizować dla wychowanków i uczniów, zwanych dalej „uczniami”, różnorodne formy krajoznawstwa i turystyki.
2. W organizowaniu form działalności, o której mowa w ust. 1, szkoły mogą współdziałać ze stowarzyszeniami i innymi podmiotami, których przedmiotem działalności jest krajoznawstwo i turystyka.
§ 2. Organizowanie przez szkoły krajoznawstwa i turystyki ma na celu w szczególności:
1) poznawanie kraju, jego środowiska przyrodniczego, tradycji, zabytków kultury i historii,
2) poznawanie kultury i języka innych państw,
3) poszerzanie wiedzy z różnych dziedzin życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego,
4) wspomaganie rodziny i szkoły w procesie wychowania,
5) upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży zasad ochrony środowiska naturalnego oraz umiejętności korzystania z zasobów przyrody,
6) podnoszenie sprawności fizycznej,
7) poprawę stanu zdrowia dzieci i młodzieży pochodzących z terenów zagrożonych ekologicznie,
upowszechnianie form aktywnego wypoczynku,
9) przeciwdziałanie patologii społecznej,
10) poznawanie zasad bezpiecznego zachowania się w różnych sytuacjach.
§ 3. Krajoznawstwo i turystyka może być organizowana w ramach zajęć lekcyjnych, pozalekcyjnych oraz pozaszkolnych.
§ 4. Organizowanie krajoznawstwa i turystyki odbywa się w następujących formach:
1) wycieczki przedmiotowe – inicjowane i realizowane przez nauczycieli w celu uzupełnienia obowiązującego programu nauczania, w ramach danego przedmiotu lub przedmiotów pokrewnych,
2) wycieczki krajoznawczo-turystyczne, w których udział nie wymaga od uczestników przygotowania kondycyjnego i umiejętności specjalistycznych – zwane dalej „wycieczkami”,
3) imprezy krajoznawczo-turystyczne, takie jak: biwaki, konkursy, turnieje,
4) imprezy turystyki kwalifikowanej i obozy wędrowne, w których udział wymaga od uczestników przygotowania kondycyjnego i umiejętności specjalistycznych, w tym posługiwania się specjalistycznym sprzętem,
5) imprezy wyjazdowe – związane z realizacją programu nauczania, takie jak: zielone szkoły, szkoły zimowe, szkoły ekologiczne – zwane dalej „imprezami”.
§ 5. Organizację i program wycieczek oraz imprez dostosowuje się do wieku, zainteresowań i potrzeb uczniów, ich stanu zdrowia, sprawności fizycznej, stopnia przygotowania i umiejętności specjalistycznych.
§ 6. 1. Obozy wędrowne, o których mowa w § 4 pkt 4, organizuje się po trasach przygotowanych przez podmioty działające w zakresie turystyki kwalifikowanej.
2. Przy ustalaniu bazy noclegowej dla uczestników wycieczek i imprez uwzględnia się istniejącą bazę szkolnych schronisk młodzieżowych.
§ 7.1. Szkoły mogą organizować wycieczki i imprezy zagraniczne w formach, o których mowa w § 4 pkt. 1-4.
2. Zgodę na zorganizowanie wycieczek i imprez, o których mowa w ust. 1, wyraża dyrektor szkoły po zawiadomieniu organu prowadzącego i organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
3. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera w szczególności:
1) nazwę kraju,
2) czas pobytu,
3) program pobytu,
4) imię i nazwisko kierownika oraz opiekunów,
5) listę uczniów biorących udział w wyjeździe wraz z określeniem ich wieku.
§ 8. Udział uczniów niepełnoletnich w wycieczkach, z wyjątkiem przedmiotowych odbywających się w ramach zajęć lekcyjnych, i imprezach wymaga zgody ich przedstawicieli ustawowych.
§ 9.1. Wycieczkę lub imprezę przygotowuje się pod względem programowym i organizacyjnym, a następnie informuje się uczestników o podjętych ustaleniach, a w szczególności o: celu, trasie, harmonogramie i regulaminie.
2. Zapewnienie opieki i bezpieczeństwa przez szkołę uczniom podczas wycieczek i imprez odbywa się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 81, poz. 889 i Nr 102, poz. 1115) i ustawy o systemie oświaty.
§ 10.1. Program wycieczki lub imprezy organizowanej przez szkołę, listę uczestników, imię i nazwisko kierownika oraz liczbę opiekunów zawiera karta wycieczki lub imprezy, którą zatwierdza dyrektor szkoły.
2. Wzór karty wycieczki lub imprezy stanowi załącznik do rozporządzenia.
§ 11.1. Dyrektor szkoły wyznacza kierownika wycieczki lub imprezy spośród pracowników pedagogicznych szkoły o kwalifikacjach odpowiednich do realizacji określonych form krajoznawstwa i turystyki.
2. Kierownikiem wycieczki lub imprezy może być także inna, wyznaczona przez dyrektora szkoły, osoba pełnoletnia, która:
1) ukończyła kurs kierowników wycieczek szkolnych,
2) jest instruktorem harcerskim,
3) posiada uprawnienia przewodnika turystycznego, przodownika lub instruktora turystyki kwalifikowanej lub pilota wycieczek.
3. Kierownikiem obozu wędrownego, o którym mowa w § 4 pkt 4, może być osoba po ukończeniu kursu dla kierowników obozów wędrownych lub posiadająca uprawnienia wymienione w ust. 2 pkt 3.
4. Kierownikiem imprezy turystyki kwalifikowanej, o której mowa w § 4 pkt 4, może być osoba posiadająca uprawnienia wymienione w ust. 2 pkt 3 bądź stopień trenera lub instruktora odpowiedniej dyscypliny sportu.
§ 12. Kierownik wycieczki lub imprezy w szczególności:
1) opracowuje program i harmonogram wycieczki lub imprezy,
2) opracowuje regulamin i zapoznaje z nim wszystkich uczestników,
3) zapewnia warunki do pełnej realizacji programu i regulaminu wycieczki lub imprezy oraz sprawuje nadzór w tym zakresie,
4) zapoznaje uczestników z zasadami bezpieczeństwa oraz zapewnia warunki do ich przestrzegania,
5) określa zadania opiekuna w zakresie realizacji programu, zapewnienia opieki i bezpieczeństwa uczestnikom wycieczki lub imprezy,
6) nadzoruje zaopatrzenie uczestników w sprawny sprzęt i ekwipunek oraz apteczkę pierwszej pomocy,
7) organizuje transport, wyżywienie i noclegi dla uczestników,
dokonuje podziału zadań wśród uczestników,
9) dysponuje środkami finansowymi przeznaczonymi na organizację wycieczki lub imprezy,
10) dokonuje podsumowania, oceny i rozliczenia finansowego wycieczki lub imprezy po jej zakończeniu.
§ 13.1. Opiekunem wycieczki lub imprezy może być nauczyciel albo, po uzyskaniu zgody dyrektora szkoły, inna pełnoletnia osoba.
2. Opiekun w szczególności:
1) sprawuje opiekę nad powierzonymi mu uczniami,
2) współdziała z kierownikiem w zakresie realizacji programu i harmonogramu wycieczki lub imprezy,
3) sprawuje nadzór nad przestrzeganiem regulaminu przez uczniów, ze szczególnym uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa,
4) nadzoruje wykonywanie zadań przydzielonych uczniom,
5) wykonuje inne zadania zlecone przez kierownika.
§ 14. Kierownikiem lub opiekunem uczniów biorących udział w wycieczce lub imprezie zagranicznej może być osoba znająca język obcy w stopniu umożliwiającym porozumienie się w kraju docelowym, jak również w krajach znajdujących się na trasie planowanej wycieczki lub imprezy.
§ 15. Uczestnicy wycieczek i imprez podlegają ubezpieczeniu od następstw nieszczęśliwych wypadków, a w przypadku wycieczki lub imprezy zagranicznej – ubezpieczeniu od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia.
§ 16. Działalność szkoły w zakresie krajoznawstwa i turystyki, w tym koszty przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia kierowników i opiekunów wycieczek lub imprez, może być finansowana ze środków pozabudżetowych, a w szczególności:
1) z odpłatności uczniów biorących udział w wycieczce lub imprezie,
2) ze środków pochodzących z działalności samorządu uczniowskiego i organizacji młodzieżowych działających na terenie szkoły,
3) ze środków wypracowanych przez uczniów,
4) ze środków przekazanych przez radę rodziców lub radę szkoły, a także osoby fizyczne i prawne.
§ 17. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Krystyna Łybacka
Rozporządzenie to zostało opublikowane w Dz.U.Nr 135 z 2001 r. poz. 1516
POROZUMIENIE
z dnia 6 grudnia 2002 roku w sprawie przewodnictwa turystycznego na terenach parków narodowych województwa dolnośląskiego
Na podstawie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Jednolity tekst Dz.U. Nr 99, poz. 1079 z 2001 r. z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, kąpiących się i uprawiających sporty wodne (Dz.U. Nr 57, póz. 358 z 1997 r.)
Karkonoski Park Narodowy,
Dolnośląska Federacja Przewodników PTTK we Wrocławiu,
Delegatura Sudecka Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK, zwane dalej stronami porozumienia, zawierają porozumienie o treści:
§1
Ruch turystyczny w Karkonoskim Parku Narodowym i Parku Narodowym Gór Stołowych może odbywać się tylko wyznaczonymi szlakami turystycznymi.
§2
Prawo do oprowadzania zorganizowanych grup na obszarach obydwu Parków Narodowych, bez obowiązku uzyskiwania odrębnych zezwoleń lub licencji, mają:
1. przewodnicy górscy sudeccy, zwani dalej przewodnikami turystycznymi oraz
2. przodownicy turystyki górskiej z uprawnieniami na Sudety, zwani dalej przodownikami turystycznymi.
§3
l. Przewodnicy turystyczni, prowadzący wycieczki po terenach Parków Narodowych, zobowiązani są do:
1. posiadania ważnej legitymacji oraz identyfikatora przewodnika górskiego sudeckiego wydanych przez właściwego wojewodę na podstawie §32, ust.2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 marca 1999 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz.U.Nr 31, poz. 301 z 1999 r.),
2. noszenia stosownego ubioru przewodnickiego,
3. przestrzegania Regulaminów Parków Narodowych, zaznajomienia z ich treścią członków prowadzonej grupy i wykazania dbałości, aby Regulaminy te były przestrzegane przez uczestników wycieczki,
4. dopilnowania, aby uczestnicy oprowadzanych przez przewodników wycieczek wnosili stosowne opłaty za wstęp, obowiązujące na terenie zwiedzanych Parków Narodowych,
5. zachowywania zasad kultury turystycznej.
II. Przodownicy turystyczni, prowadzący wycieczki po terenach Parków Narodowych, zobowiązani są do:
1. posiadania ważnej legitymacji wydanej przez Komisję Turystyki Górskiej Zarządu Głównego PTTK oraz odznaki przodownickiej,
2. przestrzegania Regulaminów Parków Narodowych, zaznajomienia z ich treścią członków prowadzonej grupy i wykazania dbałości, aby Regulaminy te były przestrzegane przez uczestników wycieczki,
3. dopilnowania, aby uczestnicy oprowadzanych przez przodowników wycieczek wnosili stosowne opłaty za wstęp, obowiązujące na terenie zwiedzanych Parków Narodowych,
4. zachowywania zasad kultury turystycznej.
§4
Dolnośląska Federacja Przewodników PTTK przekaże Dyrekcjom obydwu Parków Narodowych aktualną listę czynnych przewodników górskich sudeckich – członków kół (klubów) przewodnickich zrzeszonych w Federacji, a Delegatura Sudecka Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK listę czynnych przodowników turystyki górskiej z uprawnieniami na Sudety. Listy te będą weryfikowane jeden raz w roku.
§5
Dolnośląska Federacja Przewodników PTTK i Delegatura Sudecka Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK będą:
1. utrzymywać stały kontakt z Dyrekcjami obydwu Parków Narodowych,
2. informować koła (kluby) przewodnickie i przodowników o zmianach w Regulaminach Parków Narodowych, zmianach w organizacji ruchu turystycznego i zagospodarowania turystycznego w Parkach,
3. uzgadniać z Dyrekcjami Parków Narodowych programy kursów dla przewodników i przodowników z zakresu ochrony przyrody i wiedzy o parkach narodowych,
4. organizować systematyczne spotkania szkoleniowe na terenie obydwu Parków Narodowych, zobowiązując prezesów kół do delegowania przynajmniej jednego przedstawiciela na każde ze szkoleń,
5. analizować i wyjaśniać wszelkie zgłoszenia ze strony Dyrekcji Parków Narodowych dotyczące przypadków ewentualnego naruszania regulaminów Parków i zasad turystyki kwalifikowanej przez przewodników i przodowników oraz uczestników oprowadzanych przez nich wycieczek,
6. przekazywać Dyrekcjom Parków propozycje mogące przyczynić się do usprawnienia organizacji ruchu turystycznego w Parkach Narodowych,
7. nadzorować działalność przewodników zrzeszonych w Federacji i egzekwować postanowienia niniejszego porozumienia.
§6
Uprawnionymi do legitymowania przewodników i przodowników turystycznych na terenach każdego z Parków Narodowych są:
1. funkcjonariusze Straży Parku,
2. pracownicy Służby Parku posiadający uprawnienia funkcjonariuszy SP,
3. upoważnieni przedstawiciele Zarządu Federacji Przewodników PTTK oraz Delegatury Sudeckiej Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK,
4. inne osoby upoważnione przez Dyrektorów Parków Narodowych.
§7
Porozumiewające się strony przekażą tekst porozumienia odpowiednio: wszystkim ogniwom PTTK oraz wszystkim komórkom i stanowiskom obsługi ruchu turystycznego Parków Narodowych, których to porozumienie dotyczy.
§8
Strony porozumienia dostrzegają potrzebę dalszego współdziałania dla propagowania zasad turystyki kwalifikowanej, mającej na celu poprawę ochrony przyrody Parków Narodowych oraz bezpieczeństwa turystów.
§9
Porozumienie zostało sporządzone w czterech egzemplarzach, każdy na prawach oryginału, po jednym dla każdej ze stron.
§10
Traci moc porozumienie zawarte w dniu 19 sierpnia 1994 roku pomiędzy Dyrekcją Karkonoskiego Parku Narodowego a Polskim Towarzystwem Turystyczno – Krajoznawczym w sprawie przewodnictwa turystycznego na obszarze KPN.
§11
Traci moc porozumienie zawarte w dniu 4 września 1996 roku pomiędzy Dyrekcją Parku Narodowego Gór Stołowych a Dolnośląską Federacją Przewodnicką PTTK i Delegaturą Sudecką KTG ZG PTTK w sprawie przewodnictwa turystycznego na obszarze PNGS.
§12
Porozumienie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003roku.
Karkonoski Park Narodowy – Dyrektor, mgr inż. Ryszard B. Mochola (-)
Park Narodowy Gór Stołowych – Dyrektor, mgr inż. Janusz Korybo (-)
Dolnośląska Federacja Przewodników PTTK we Wrocławiu – Prezes, dr Tadeusz Jurek (-)
Delegatura Sudecka Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK – Przewodniczący, dr inż. Krystyn Chudoba (-)